Xíu mại chay là món chay mặn giả quen thuộc, có viên tròn mềm, vị mặn ngọt hài hòa, thường ăn kèm sốt cà chua hoặc hấp nóng. Món dễ ăn, hợp khẩu vị nhiều người, đặc biệt phù hợp cho bữa sáng, bữa trưa nhẹ hoặc ăn kèm bánh mì/bún chay. Điểm đặc trưng của xíu mại chay là kết cấu mềm ẩm, thấm sốt, tạo cảm giác gần giống xíu mại mặn nhưng nhẹ bụng hơn.

Quy trình chế biến

Bước 1: Chuẩn bị nguyên liệu

Nguyên liệu chính:

  • Đậu hũ trắng: 2 bìa (khoảng 300 g)

  • Nấm mèo (mộc nhĩ): 3–4 tai

  • Nấm hương (tươi/khô): 3–4 cái

  • Bột năng hoặc bột bắp: 1–2 muỗng

  • Hành boa-rô: 1 cây

Sơ chế:

  • Đậu hũ bóp nhuyễn, vắt bớt nước.

  • Nấm mèo, nấm hương ngâm nở (nếu khô), băm nhỏ.

  • Boa-rô rửa sạch, băm nhuyễn.

Bước 2: Sơ chế và xử lý nguyên liệu

  • Trộn đậu hũ với nấm băm, boa-rô, bột năng/bột bắp.

  • Nêm 1–2 muỗng nước tương chay, ít tiêu, trộn đều đến khi hỗn hợp dẻo.

  • Viên thành từng viên tròn vừa ăn.

Bước 3: Nấu món

  • Hấp: Xếp viên xíu mại vào xửng, hấp 10–12 phút cho chín.

  • Làm sốt (tùy chọn): Phi boa-rô, cho cà chua xay/đập dập vào nấu sệt, nêm mặn ngọt vừa.

  • Cho xíu mại đã hấp vào sốt, rim nhẹ 5–7 phút cho thấm.

Bước 4: Hoàn thiện và trình bày

  • Xếp xíu mại chay ra đĩa hoặc tô, rưới sốt cà lên trên.

  • Rắc tiêu hoặc ngò rí chay (boa-rô thái sợi).

  • Dùng nóng với bánh mì, bún chay hoặc cơm trắng.

Mẹo nấu & lưu ý

  • Vắt đậu hũ thật ráo để viên xíu mại không bở.

  • Có thể thêm đậu xanh hấp chín để viên mềm béo hơn.

  • Không rim quá lâu làm viên bị khô.

  • Có thể chiên sơ xíu mại trước khi rim để mặt ngoài săn hơn.

  • Bảo quản ngăn mát 2 ngày, hâm nóng trước khi dùng.

Thành phẩm

Xíu mại chay hoàn thành có viên tròn đều, màu vàng nhạt, áo sốt cà đỏ cam đẹp mắt. Món thơm nhẹ mùi nấm và gia vị, mềm ẩm, thấm sốt, ăn rất “vào”. Tổng thể là món chay mặn giả dễ ăn – dễ kết hợp – hợp nhiều bữa.

Giá trị dinh dưỡng

  • Cung cấp năng lượng vừa phải, phù hợp bữa sáng hoặc trưa nhẹ.

  • Đạm thực vật từ đậu hũ và nấm, không có đạm động vật.

  • Ít béo, dễ tiêu hóa.

  • Có chất xơ từ nấm, tốt cho tiêu hóa.

  • Phù hợp ăn chay định kỳ hoặc chay trường.